CMS – co to jest i jaki wybrać

Content Management System w skrócie CMS, to narzędzie przy pomocy którego możesz zarządzać treściami cyfrowymi na stronie internetowej bez konieczności używania kodu lub przy minimalnym jego użyciu. CMS-em może być zarówno aplikacja zainstalowana na komputerze jak również dostępna sieci.

Czy CMSy były od zawsze, czyli odkąd istnieją strony WWW?

W kontekście stron internetowych i ich historii oczywiście nie. Zanim pojawiły się narzędzia pozwalające na wygodne zarządzanie treścią rolę CMS-a pełnił zwykły notatnik, lub edytor kodu :)

CMS-y zaczęły pojawiać się wówczas, gdy strony internetowe stały się dynamiczne, na co miał wpływ dynamiczny rozwój  języków programowania.

Gdy w 1994 roku pojawił się zalążek języka PHP, jeszcze go nie znałem, ale dwa lata później zacząłem coraz częściej z niego korzystać.

W drugiej połowie lat 90-tych ubiegłego wieku w Teatrze w którym wówczas pracowałem, a który pozostanie na zawsze w moim sercu, stworzyliśmy z kolegami pierwszy jak na ówczesne czasy portal kulturalny Lublina. Nie był napisany w PHP, wykorzystaliśmy wówczas Perla z bazą danych PostgreSQL. To był pierwszy stworzony przez nas system CMS.

Wystarczyło, że redaktor się zalogował i mógł bez znajomości kodowania dokładać wydarzenia w różnych kategoriach tematycznych, a te później mogły być przeglądane i w prosty sposób filtrowane na froncie. Czuję ogromny sentyment do tamtych czasów :) To był wielki bum różnej maści portali takich jak: Wirtualna Polska (1995), Onet (1996), Chip.pl (1997),…

Onet w pierwszej połowie 1997 roku wyglądał tak:

wygląd strony onet.pl z 1997 roku

Nie do poznania, prawda? Takie wtedy były strony, takie możliwości i trendy. To był dopiero początek.

Nasz portal informacyjny wyglądał bardzo podobnie :) Poniżej zachowane szczątki tego projektu związanego z wydarzeniami kulturalnymi w mieście Lublin z 2000 roku odkopane na Wayback Machine. Wcześniejszych wersji niestety nie ma, ale mniej więcej daje to pogląd na to jak wyglądały pierwsze portale.

tak wyglądał front naszego systemu CMS z wydarzeniami kulturalnymi Lublina w 2020 roku.

Z nostalgią wspominam tamte czasy. Wszystko co dziś dla młodych jest naturalnym stanem rzeczy wówczas dopiero się rodziło. Nie było mediów społecznościowych, WordPressa, sztucznej inteligencji… było zupełnie inaczej. Pamiętam niesamowite emocje jakie towarzyszyły nam przy tworzeniu portali. To były inne emocje niż te których dziś doświadczają zespoły tworzące współczesne portale. Niezapomniane chwile.

System Zarządzania Treścią – jakie daje korzyści?

Podstawową korzyścią jest potworna oszczędność czasu i szybsze realizowanie celów. Wyobraź sobie, że nie ma CMS-ów, a Ty wpadasz na pomysł prowadzenia bloga, a może czegoś większego, np. portalu informacyjnego. Jak by to wyglądało?

  • Musiałbyś nauczyć się kodować. Jako, że nie byłoby takich języków jak PHP (gdyby były, byłyby również CMS-y ;), potrzebujesz opanowania języka HTML, CSS.
  • Musiałbyś przygotować projekt graficzny, a potem przełożyć go na HTML/CSS
  • Jakikolwiek panel administracyjny rzecz jasna by nie istniał. Każda strona, każdy artykuł na blogu wymagałaby od Ciebie wprowadzania treści z uwzględnieniem języka HTML, a każda publikacja byłaby fizycznym plikiem znajdującym się na koncie hostingowym. Na opublikowanie treści jednego artykułu potrzebowałbyś sporo czasu.
  • Zespół redakcyjny, gdyby taki powstał w przypadku większej platformy, musiałby składać się z redaktorów i programistów / koderów. Ewentualnie każdy redaktor musiałby jednocześnie posiąść umiejętności programisty. To znacznie wydłużyłoby procesy publikacji co oznacza, że aby działać prężnie zespół powinien być odpowiednio duży (koszty).
  • Gdybyś chciał w takim świecie uruchomić sklep internetowy. Sądzisz, że byłoby to możliwe? Wprowadzanie produktów, zarządzanie zamówieniami… ciężki temat ;)
  • Gdyby przyszła po roku chęć na zmianę graficzną witryny, a publikacji miałbyś już kilkaset, musiałbyś przeznaczyć na taką operację duuuużo czasu i nie miałoby to nic wspólnego z optymalną, intuicyjną aktualizacją. Musiałbyś edytować i aktualizować każdy plik html i wprowadzać w nim te same zmiany wizualne. Jeszcze raz, jeszcze raz i jeszcze raz.. Katorga :) Po takiej pracy przychodzi naczelny, albo klient i mówi, Eeee… to mi się nie podoba, zrób to inaczej…. Ręce zaliczają grunt. A i zapomniałem. Jeszcze wyszukiwarka by się przydała….

Mógłbym tak wymieniać, ale po co skoro i tak widać jak na dłoni jakimi dobrodziejstwami obdarzają nas systemy CMS.

  • Szybka instalacja i uruchomienie praktycznie dowolnego rodzaju strony
  • Jeśli nie jesteś mocny w pracach graficznych, znajdziesz gotowy szablon / motyw i na jego bazie zbudujesz atrakcyjnie prezentującą się witrynę często bez dotknięcia kodu.
  • Użytkownik z prawami administratora panelu zarządzania (bo taki jest) może dodawać kolejnych użytkowników z odpowiednimi uprawnieniami (redaktor, tłumacz itd).
  • Stworzony zespół może składać się z 10 redaktorów i jednego programisty nie koniecznie na pełny etat (oszczędności finansowe).
  • Klient zechce wdrożyć wyszukiwarkę lub jakąś inną funkcjonalność? Jest spora szansa, że znajdziesz je gotowe. Zainstalujesz dodatkowy moduł i voila !
  • Naczelny każe zmodyfikować portal wizualnie. Nie ma sprawy, taka modyfikacja może być wprowadzona raz w szablonie i od razu jest widoczna wszędzie.
  • Do tego korzystając z rozwiązań Open Source oprogramowanie strony jest za free, a Ty masz w razie potrzeby nieskrępowany dostęp do kodu :)
  • Sklep internetowy? Ależ proszzzz.

Mam wymieniać dalej? Czy w ogóle te korzyści wymagają dodatkowego komentarza? Sądzę że nie, dlatego idziemy dalej.

Jaki jest najlepszy system CMS?

Wpisz w Google to pytanie, a znajdziesz wiele bardzo podobnych do siebie informacji. Dostaniesz wręcz podane na tacy te uznawane przez wielu za najlepsze rozwiązania CMS. Ale zazwyczaj te teksty oparte są o dane dotyczące popularności, co wcale nie znaczy że są to faktycznie najlepsze systemy zarządzania treścią. To zawsze subiektywna ocena.

Poza tym zawsze pojawia się pytanie “do jakich zastosowań system CMS ma być najlepszy” oraz o Twoje indywidualne preferencje. Systemów CMS jest dziś na rynku ogromna ilość, co oznacza, że ani ja ani żaden inny autor podobnej publikacji nie może wypowiedzieć się na ten temat rzetelnie. Nikt nie pracował na wszystkich systemach CMS więc nikt nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić co i do jakich zastosowań jest faktycznie najlepsze.

Jak więc lepiej sformułować pytanie? Może tak: Twoim zdaniem jaki CMS jest najlepszy? Zadajmy więc to pytanie:

Twoim zdaniem jaki CMS jest najlepszy?

Nie ma zielonego pojęcia. Wiem tylko który CMS dla mnie i dla większości moich Klientów bardzo dobrze się sprawdza w sporej ilości różnych zastosowań. To WordPress. Natomiast czy to faktycznie najlepszy CMS? Dla mnie, porównując go z garścią tych z jakimi pracowałem, TAK, ale czy dla Ciebie? Niestety sam będziesz musiał odpowiedzieć sobie na to pytanie.

System zarządzania treścią, który polecam

W swojej 28 letniej – na dzień pisania tego artykułu – przygodzie ze stronami miałem przyjemność pracować z całkiem pokaźną ilością systemów CMS. Na tyle jest ona duża, że wielu nazw nawet nie pamiętam :) Są wśród nich też takie rozwiązania, które nie dotrwały do dziś.

Budowaliśmy strony na dość popularnych rozwiązaniach takich jak Drupal, Joomla, TYPO3 – później Neos – PrestaShop, Magento, OpenCart, PHPbb, Expression Engine, PHP-Nuke, Moodle, Concrete, CS-Cart, osCommerce, Ghost, Wix, Weebly, Squarespace, GrapheCMS, WordPress… Pewnie kilka bym dołożył, gdybym pamiętał ich nazwy :D

Pierwsza wersja WordPress pojawiła się w 2003 roku. Bardzo szybko trafił w moje ręce i zacząłem go używać. Nie robił na mnie wówczas specjalnie dużego wrażenia. Ot skrypt do prowadzenia bloga. Pobawiłem się nim i wróciłem do pracy z innym systemem CMS, który w danym okresie dawał mi większe możliwości.

Z czasem o WordPressie robiło się coraz głośniej, więc znów mu się przyjrzałem. Zaczęło mi się podobać. Przez jakiś czas wykorzystywałem WordPressa, a potem rzucałem go na rzecz innego rozwiązania, które chciałem poznać. Takie rozstania i powroty miały miejsce wielokrotnie, aż w końcu uświadomiłem sobie, że przecież w tym musi być coś większego, bo niby dlaczego wciąż wracam do tego WordPressa?

Przyszedł więc moment kiedy ostatecznie uznałem, że w większości moich projektów WordPress sprawdza się świetnie. Można więc powiedzieć, że uznałem go wtedy za najlepszy system CMS z jakim miałem styczność. Tak jest do dziś. Widzę to także po swoich Klientach i Kursantach. Oni również w większości przypadków nie wyobrażają sobie pracy z innym rozwiązaniem CMS.

Gdy zerkniemy na aktualne statystyki użycia WordPressa, to przekraczamy 43%. Tak, 43% stron w Internecie to WordPress. Oznacza to, że jest znacznie więcej osób takich jak ja :)

Zródło: w3tech.com

Zarządzanie treścią w WP i budowa dowolnych serwisów jest łatwe i wygodne, zwłaszcza gdy ma się tak duży wybór wtyczek, co przekłada się na imponującą skalowalność.

Mój osobisty ranking

  1. WordPress – wielokrotnie nie udało mi się z nim rozstać i dziś uważam go za świetny CMS dla osób początkujących, stawiających swoje pierwsze kroki, ale także dla profesjonalistów, którzy na jego fundamentach mogą tworzyć dedykowane rozwiązania. Na WordPressie funkcjonują blogi, wizytówki, sklepy, portale informacyjne, portale społecznościowe, strony członkowskie i wiele innych. To kombajn, a na domiar najpopularniejszy system CMS na świecie (43% stron w Internecie i 63% udziału w rynku systemów CMS).
  2. Expression Engine – byłem w tym rozwiązaniu dosłownie zakochany przez długi czas i dalej czuję do niego mięte. Super skalowalne, szybkie ale też skierowane dla nieco bardziej zaawansowanych użytkowników. Są wtyczki, ale jak chodzi o motyw… trzeba przygotować go samodzielnie, choć można wykupić na ThemeForest szablon w HTML (jest ich dużo i są tanie), a potem wdrożyć go do EE. Na tym nowoczesnym systemie również można stworzyć wiele różnych rodzajów stron, choć nie będzie to już tak dostępne dla każdego jak w przypadku WordPressa.
  3. Ghost – cudne narzędzie do blogowania, uruchomienia strony wizytówki z możliwością wstrzyknięcia zewnętrznego rozwiązania ecommerce. Nie jest tak wszechstronny jak WordPress czy Expression Engine, ale do blogowania jest idealny. Szybki i intuicyjny.
    Niestety nie każdy będzie w stanie modyfikować go wizualnie i funkcjonalnie, ponieważ zazwyczaj wkracza się w takiej sytuacji do świata kodowania. Owszem są motywy, ale nie jest ich dużo. Czego nie ma? Systemu wtyczek. Można jedynie tworzyć integracje z wykorzystaniem API.

Mógłbym wymienić więcej np. Joomlę lub Drupala z którymi także pracuję od czasu do czasu, ale jeśli mam być szczery nie zrobię tego. Te trzy rozwiązania jakie wymieniłem gorąco polecam. Uważam je za naprawdę świetne produkty z którymi praca dla mnie osobiście jest przyjemnością.

Czym kierować się przy wyborze systemu CMS?

Wybór aplikacji CMS, to przede wszystkim odpowiedzi na kilka pytań, a przykładowe z nich to:

  • Jaki mam cel i jak mogę go osiągnąć, czyli jaki rodzaj serwisu chcę uruchomić? Czy to będzie strona wizytówka, blog, a może coś z branży e-commerce?
  • Czy ma to być bezpłatny cms typu open-source (otwarty kod źródłowy), czy wolę zapłacić za licencję i mieć przy okazji dostęp do wsparcia ze strony twórcy CMS-a. A może zależy mi na dedykowanym systemie, bo moje wymagania są mocno zakręcone i niestandardowe, albo… sam jestem programistą więc może opracuję własny autorski system?
  • Czy mam umiejętności tworzenia stron internetowych w tym uzdolnienia plastyczne i mogę samodzielnie zaaranżować projekt wizualnie? Jeśli nie, to wiem że muszę szukać wśród rozwiązań dających szereg gotowych motywów, które potem będzie można z wyczuciem dostosowywać do własnych potrzeb nie tracąc profesjonalizmu w strefie wizualnej.

Podsumowanie

Systemy zarządzania treścią (CMS) zrewolucjonizowały sposób tworzenia i zarządzania witrynami internetowymi, dzięki czemu stały się łatwiejsze, szybsze i bardziej efektywne. Współczesne CMS-y, takie jak WordPress, Joomla czy Drupal, oferują szeroką gamę możliwości i są odpowiednie dla różnych zastosowań, od prostych blogów po zaawansowane portale i sklepy internetowe.

Polecam Ci WordPressa, ale wybór najlepszego CMS-a zależy od indywidualnych potrzeb i preferencji, a także od zakresu projektu. Dlatego warto zasięgnąć opinii innych osób, które mają doświadczenie z różnymi systemami, aby lepiej zrozumieć ich zalety i wady. możesz np. przeglądać fora dyskusyjne systemów CMS (często takie są).

CMS to potężne narzędzie, które umożliwia tworzenie i utrzymanie wysokiej jakości witryn internetowych minimalnym nakładem czasu i umiejętności technicznych. Korzystając z odpowiedniego systemu, można osiągnąć sukces w świecie cyfrowym, gdzie treść króluje, a efektywna komunikacja z odbiorcami jest kluczem do budowania silnej i trwałej obecności online.

Dzięki systemom CMS nasza aktywność w sieci staje się prostsza. To co możemy zrobić dziś jeszcze nie tak dawno było abstrakcją. Nawet wtedy gdy w latach 90-tych pracowaliśmy nad ówczesnymi portalami nie sądziłem, że to co wtedy pisaliśmy godzinami, po 25 latach każdy będzie mógł wyklikać w kilka minut.

Czy osoba nietechniczna może uruchomić sklep internetowy, portal informacyjny i inne tego typu serwisy? Dziś bez problemu! Doskonałym dowodem na to są moi kursanci (zerknij na ich wypowiedzi), którzy startując od zera dziś często tworzą strony, sklepy i portale także dla swoich Klientów. To nie było do pomyślenia gdy zaczynałem swoją przygodę z budową stron w latach 90-tych.

Nowe publikacje prosto na Twój email!

Dołącz do 1306 Subskrybentów publikacji na blogu PoznajWP

Subskrybent

Rejestrując się akceptujesz naszą politykę prywatności.

Podaj dalej